Paslanmaz Sanayici ve İş İnsanları Derneği (PASİD) Yönetim Kurulu üyesi ve Yurtdışı İlişkiler Sorumlusu Pınar Turan, Tayvan'da düzenlenen 4. Tayvan Çelik Sanayi Zinciri Uluslararası Semineri'ne ana konuşmacı olarak katıldı. "Facing Carbon Border Restrictions" başlığıyla toplanan etkinlikte Turan, karbon düzenlemelerinin küresel paslanmaz çelik ticaretini nasıl yeniden şekillendirdiğini anlattı.
Global Stainless Steel Inc. Türkiye direktörlüğünü de yürüten Turan'ın sunumu, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın (CBAM) 1 Ocak 2026'da kesin uygulama aşamasına geçmesiyle aynı döneme denk geldi. Tayvan da kendi karbon ücreti sistemini 2026'da devreye alıyor. Karbon maliyeti, Asya'dan Avrupa'ya uzanan çelik ticaretinin merkezine yerleşti.
Karbon emisyonu artık pazar erişiminin belirleyicisi
Turan, konuşmasında karbon emisyonunun yalnızca bir maliyet kalemi olmaktan çıktığını vurguladı. Ona göre emisyon yönetimi, pazar erişimini ve tedarik zinciri rekabetçiliğini doğrudan belirleyen ölçütlerden biri haline geldi. Alıcıların satın alma kriterleri değişiyor; düşük karbonlu üretim yapan tedarikçiler öne geçiyor.
Seminerde şeffaflık, sürdürülebilirlik ve uyum süreçleri öne çıktı. Turan, bu üç başlığın geleceğin ticaret yapısında belirleyici rol oynayacağını söyledi. CBAM gibi mekanizmalar üreticilerden emisyon verilerini izlenebilir ve doğrulanabilir biçimde raporlamasını istiyor. Karbon ayak izini ölçemeyen şirketler için bu, doğrudan pazar kaybı riski anlamına geliyor.
CBAM'in Türk paslanmaz çelik sektörüne yansıması
Türkiye, yıllık yaklaşık 800 bin tonluk tüketimiyle paslanmaz çelikte Avrupa'nın üçüncü, dünyanın on birinci büyük pazarı konumunda. Talebin tamamına yakını ithalatla karşılanıyor; ülkede entegre paslanmaz çelik üretim tesisi bulunmuyor. İhracat tarafında ise Avrupa Birliği, kota ve anti-damping önlemlerine rağmen en büyük pazar olmayı sürdürüyor.
Bu tablo, CBAM'i Türk sektörü için doğrudan bir gündem maddesine dönüştürüyor. PASİD'in değerlendirmelerine göre Türkiye'nin CBAM kapsamındaki referans değerleri yüksek belirlendi ve mekanizmanın etkisi 2026'da sertleşecek. Buna ek olarak Avrupa Birliği'nin 1 Temmuz 2026'dan itibaren paslanmaz ve karbon çelik kotalarını yüzde 50 daraltması bekleniyor. İki gelişme bir arada, Avrupa pazarına bağımlı ihracatçılar için sıkışma yaratıyor.
Turan'ın Tayvan'daki mesajı bu noktada Türk üreticilerle örtüşüyor: karbon yönetimi artık stratejik bir yatırım. Emisyon verisini ölçen, raporlayan ve azaltan firmalar Avrupa pazarındaki yerlerini korurken, uyum sürecini erteleyenler maliyet ve erişim baskısıyla karşılaşacak.
PASİD, pazar çeşitlendirmesini ve Kuzey Amerika gibi yeni hedef pazarları gündeminde tutarken, Turan'ın uluslararası platformdaki temsili derneğin yurtdışı görünürlüğünü pekiştirdi. Karbon sınır düzenlemelerinin Asya ve Avrupa'da eşzamanlı sertleştiği bir dönemde, Türk paslanmaz çelik sektörünün rekabet gücü giderek daha fazla emisyon performansına bağlanıyor.
